Ενόψει της έναρξης ισχύος, από 1.1.2026, των τροποποιήσεων που εισήγαγε ο ν. 5221/2025 σχετικά με το καθεστώς της διαταγής πληρωμής, κρίνεται απαραίτητο ο οφειλέτης να ενημερωθεί για το νέο νομοθετικό περιβάλλον, ώστε να μπορέσει εγκαίρως να ασκήσει το δικαίωμά του για ανακοπή κατά της διαταγής πληρωμής και για αίτηση αναστολής της αναγκαστικής εκτέλεσης. Με βάση τις νέες ρυθμίσεις, η αρμοδιότητα για την έκδοση διαταγής πληρωμής μεταβιβάζεται πλέον στους δικηγόρους, ενώ λόγοι που αφορούν το κύρος της διαταγής δεν θα μπορούν στο εξής να προβληθούν στο στάδιο της εκτέλεσης. Η χορήγηση διαταγής πληρωμής προϋποθέτει την πλήρωση αυστηρών κριτηρίων, με σημαντικότερο την ανάγκη η απαίτηση και το οφειλόμενο ποσό να τεκμηριώνονται μέσω δημόσιου ή ιδιωτικού εγγράφου που διαθέτει αποδεικτική δύναμη σύμφωνα με τον νόμο.
Εντός 15 ημερών από την άσκηση της διαταγής πληρωμής ο οφειλέτης έχει δικαίωμα να ασκήσει ανακοπή κατά αυτής προβάλλοντας πλημμέλειες που αφορούν το περιεχόμενό της. Η ανακοπή όμως από μόνη της δεν έχει ανασταλτικό αποτέλεσμα. Πρέπει να ασκηθεί και αίτηση αναστολής της διαδικασίας της αναγκαστικής εκτέλεσης με τη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων,
Σε περίπτωση που ο οφειλέτης δεν ασκήσει εμπρόθεσμα ανακοπή μετά την πρώτη επίδοση της διαταγής πληρωμής, έχει πλέον τη δυνατότητα –ακόμη και πριν αυτή του κοινοποιηθεί για δεύτερη φορά– να υποβάλει την ανακοπή του άρθρου 633 ΚΠολΔ και να ζητήσει την ακύρωσή της. Μέχρι σήμερα, για να δικαιούται να ασκήσει την ανακοπή του άρθρου 633, έπρεπε να περιμένει να λάβει εκ νέου την επίδοση της διαταγής πληρωμής. Ακόμη και σε αυτήν την τελευταία περίπτωση, δηλαδή όταν η ανακοπή του άρθρου 633 ασκείται μετά από δεύτερη επίδοση, ο οφειλέτης μπορεί πλέον να αιτηθεί και την αναστολή της εκτελεστότητας της διαταγής πληρωμής.
Ο οφειλέτης, αμυνόμενος κατά μιας διαταγής πληρωμής, μπορεί, πέραν των ουσιαστικών λόγων αμφισβήτησης της απαίτησης του δανειστή του, να προτείνει και ένα πλήθος τυπικών λόγων που μπορούν να οδηγήσουν στην ακύρωση της διαταγής πληρωμής
Πιο συνήθης ένσταση που προβάλλεται κατά του κύρους της διαταγής πληρωμής είναι αυτή της καταχρηστικής άσκηση του δικαιώματος έκδοσής της. Μετά τη θέσπιση του Κώδικα Δεοντολογίας Τραπεζών (ΚΔΤ), έχει συγκροτηθεί ένα ολοκληρωμένο πλέγμα κανόνων που καθορίζει, κατά στάδια, τη συμπεριφορά που πρέπει να ακολουθούν τα πιστωτικά ιδρύματα, σε περίπτωση που εκδηλώνεται δυσκολία του δανειολήπτη να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις του.Οι τράπεζες οφείλουν προτού να προχωρήσουν στη διαδικασία της αναγκαστικής εκτέλεσης να καταβάλλουν προσπάθεια ρύθμισης της οφειλής καλόπιστα, επομένως η απουσία τέτοιας προσπάθειας καθιστά την διαταγή πληρωμής καταχρηστική. Στο ίδιο πλαίσιο, ένδειξη περί της καταχρηστικότητας μπορεί να αποτελέσει και η εκκρεμής διαδικασία του εξωδικαστικού μηχανισμού κατά τον χρόνο υποβολής της αίτησης προς έκδοση διαταγής πληρωμής, ιδίως όταν η καθυστέρηση ολοκλήρωσης της διαδικασίας οφείλεται σε κωλυσιεργία της τράπεζας ή του servicer.
Η ανακοπή κατά διαταγής πληρωμής αποτελεί κρίσιμο εργαλείο προστασίας του οφειλέτη. Η έγκαιρη και ορθά τεκμηριωμένη άσκησή της μπορεί να οδηγήσει στην ακύρωση της διαταγής πληρωμής και στην αποτροπή δυσμενών συνεπειών όπως ο εκπλειστηριασμός της ακίνητης περιουσίας του.Η συμβολή έμπειρου δικηγόρου είναι καθοριστική, καθώς κάθε υπόθεση απαιτεί εξατομικευμένη προσέγγιση και προσεκτική νομική στρατηγική.
