Η καταδολιευτική μεταβίβαση συνίσταται στη μεταβίβαση περιουσιακού στοιχείου – συνήθως ακινήτου – από τον οφειλέτη σε τρίτο πρόσωπο, με σκοπό να απομακρύνει το στοιχείο αυτό από την περιουσία του και να καταστήσει αδύνατη ή δυσχερή την ικανοποίηση των δανειστών του. Για να χαρακτηριστεί μία μεταβίβαση ως καταδολιευτική, απαιτείται:

α) να υπάρχει απαίτηση του δανειστή κατά του οφειλέτη, η οποία να έχει γεννηθεί πριν από τη μεταβίβαση,
β) η μεταβίβαση να έχει ως αποτέλεσμα τη μείωση της περιουσίας του οφειλέτη σε βαθμό που να καθιστά αδύνατη την ικανοποίηση του δανειστή,
γ) να υπάρχει πρόθεση του οφειλέτη να βλάψει τον δανειστή, και
δ) ο τρίτος που απέκτησε το ακίνητο να γνώριζε την πρόθεση αυτή

Η γνώση του τρίτου αποτελεί κρίσιμο στοιχείο, καθώς η διάρρηξη της μεταβίβασης δεν στρέφεται κατά του οφειλέτη μόνο, αλλά και κατά του αποκτώντος.

Η αγωγή διάρρηξης

Σε επίπεδο Αστικού δικαίου, ο δανειστής μπορεί να ασκήσει αγωγή διάρρηξης της καταδολιευτικής δικαιοπραξίας σε βάρος του οφειλέτη ή/και του τρίτου που συνέπραξαν στην απαλλοτρίωση του περιουσιακού στοιχείου, αξιώνοντας, ουσιαστικά, την αποκατάσταση των πραγμάτων στην κατάσταση που ήταν πριν από την καταδολίευση. Η συγκεκριμένη αγωγή μπορεί να ασκηθεί εντός πέντε ετών από την ημέρα που καταρτίστηκε η καταδολιευτική δικαιοπραξία, αλλιώς το δικαίωμα του δανειστή παραγράφεται.Προυπόθεση είναι  να έχει γεννηθεί η οφειλή αυτή κατά την απαλλοτρίωση (αρκεί δηλαδή η σύναψη της σύμβασης δανείου κι ας μην έχει ακόμα καταστεί κάποια δόση ληξιπρόθεσμη), η οποία όμως οφειλή θα πρέπει να έχει καταστεί ληξιπρόθεσμη κατά την πρώτη συζήτηση της αγωγής,

Η σημασία της μεταγραφής

Η μεταγραφή της μεταβίβασης στα βιβλία μεταγραφών ή στο Κτηματολόγιο αποτελεί το κρίσιμο χρονικό σημείο για τη δημοσιότητα της πράξης. Από τη στιγμή της μεταγραφής, η πράξη καθίσταται γνωστή στους τρίτους και αρχίζει να τρέχει η προθεσμία για την άσκηση της αγωγής διάρρηξης. Η νομολογία έχει δεχθεί ότι η έννοια της «απαλλοτρίωσης» περιλαμβάνει όχι μόνο τη σύναψη της μεταβιβαστικής σύμβασης, αλλά και τη μεταγραφή της, καθώς μόνο τότε επέρχεται η πραγματική μεταβολή στην περιουσία του οφειλέτη .

Εφόσον γίνει δεκτή η αγωγή, η μεταβίβαση θεωρείται ανίσχυρη έναντι του δανειστή. Ο τελευταίος μπορεί να προβεί σε κατάσχεση και πλειστηριασμό του ακινήτου, παρά το γεγονός ότι αυτό έχει μεταβιβαστεί σε τρίτο. Η διάρρηξη δεν επηρεάζει τα δικαιώματα άλλων δανειστών ή τρίτων που απέκτησαν καλόπιστα